Kwasy - wzory, nazwy, budowa cząsteczek - wszystko co musisz wiedzieć
Kwasy to takie związki chemiczne, które mają w swojej cząsteczce:
- Atom(y) wodoru (H) – zawsze na początku wzoru,
- Resztę kwasową (R) – to atom lub grupa atomów, która zostaje po odłączeniu wodoru.
Wzory i nazwy kwasów
Wzór ogólny kwasów
HnR n-liczba aromów wodoru R - reszta kwasowa
Wartościowość reszty kwasowej jest równa liczbie atomów wodoru.
Podział kwasów ze względu na budowę reszty kwasowej
Kwasy dzielimy na dwa rodzaje, w zależności od tego, czy mają w reszcie kwasowej tlen, czy nie.
Kwas beztlenowy - brak tlenu w reszcie kwasowej.
Kwas tlenowy - mają tlen w reszcie kwasowej.
| Nazwa | Wzór sumaryczny | Reszta kwasowa | Wartościowość reszty kwasowej |
| kwasy beztlenowe | |||
| kwas chlorowodorowy | HCl | Cl | Wodór: 1 atom → I |
| kwas siarkowodorowy | H2S | S | Wodór: 2 atomy → II |
| kwasy tlenowe | |||
| kwas siarkowy(VI) | H2SO4 | SO4 | Wodór: 2 atomy → II |
| kwas siarkowy(IV) | H2SO3 | SO3 | Wodór: 2 atomy → II |
| kwas azotowy(V) | HNO3 | NO3 | Wodór: 1 atom → I |
| kwas węglowy | H2CO3 | CO3 | Wodór: 2 atomy → II |
| kwas fosforowy(V) | H3PO4 | PO4 | Wodór: 3 atomy → III |
Jak ustalić wartościowość atomów w cząsteczce kwasu
1. Wodór (H) ma zawsze wartościowość I a tlen (O) wartościowość II
2. Wartościowość reszty kwasowej jest równa ilości atomów wodoru w cząsteczce kwasu.
HCl ⇒ 1 atom wodoru (H) ⇒ wartościowość reszty kwasowej (Cl) = I
H2S ⇒ 2 atomy wodoru (H) ⇒ wartościowość reszty kwasowej (S) = II
H3PO4 ⇒ 3 atomy wodoru (H) ⇒ wartościowość reszty kwasowej (PO4) = III
3. Wartościowość niemetalu innego niż tlen: Tu sprawa robi się trochę bardziej skomplikowana, ale da się to ogarnąć! Trzeba od sumarycznej wartościowości tlenu (O) odjąć sumaryczną wartościowość wodoru (H).
Wartościowość siarki (S) w H2SO4 : 4·II–2·I = VI
Wartościowość siarki (S) w H2SO3 : 4·II–3·I = IV
Wartościowość azotu (N) w HNO3 : 3·II–1·I = V
Wartościowość węgla (C) w H2CO3 : 3·II–2·I = IV
Wartościowość fosforu (C) w H3PO4 : 4·II–3·I = V
Coś dla Asów
Inne kwasy beztlenowe:
HF - kwas fluorowodorowy
HBr - kwas bromowodorowy
Inne kwasy tlenowe:
HNO2 - kwas azotowy(III)
H3BO3 − kwas borowy
HClO4− kwas chlorowy(VII)
Coś dla Asów chemii
Inne kwasy beztlenowe:
HF - kwas fluorowodorowy
HBr - kwas bromowodorowy
Inne kwasy tlenowe:
HNO2 - kwas azotowy(III)
H3BO3 − kwas borowy
HClO4− kwas chlorowy(VII)